Etyka badań naukowych

Dobra praktyka badawcza i publikacyjna

• Kaczmarek E. (2025). Why the current model of academic publishing is ethically flawed—and what we can do to change it. Journal of Scholarly Publishing 56(4), 899-921.
• Rekowski, W., Przyłuska-Fiszer, A., Różyńska, J., & Fijałkowska, B. (2012). Środowiskowe przyzwolenie na łamanie zasad dobrej praktyki badawczej w opinii pracowników naukowo dydaktycznych i doktorantów. Zagadnienia Naukoznawstwa, 48(4), 251–268.
• Łuków, P. (2007). Etyka, prawo i charakter moralny ludzi nauki. W: B. Chyrowicz (Red.), Etyka i technika. Odpowiedzialność na miarę możliwości. Lublin: TN KUL, ss. 55–74.

Zgoda na udział w badaniu

• Różyńska, J. (2016). Etyczne i prawne aspekty prowadzenia badań biomedycznych z udziałem osób w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego (emergency research).W: A. Paprocka-Lipińska & R. Budziński (Red.). „Etyka w medycynie – między teorią a praktyką”. Gdańsk, ss. 148-175.
• Waligóra, M., Różyńska, J., & Piasecki, J. (2016). Child’s Objection to Non-Beneficial Research: Capacity and Distress Based Models. Medicine Health Care and Philosophy, 19(1), 65-70. doi:10.1007/s11019-015-9643-8.
• Łuków, P. (2012). Zgoda na udział w badaniu naukowym w biomedycynie. W: J. Różyńska, M.Waligóra (Red), Badania naukowe z udziałem ludzi w biomedycynie. Standardy międzynarodowe. Warszawa: Lex a Wolters Kluwer business, ss. 86–105.
• BOOK: Czarkowski, M., & Różyńska, J. (2008). Świadoma zgoda na udział w eksperymencie medycznym. Poradnik dla badacza. Warszawa: Ośrodek Bioetyki NRL & Naczelna Izba Lekarska, ss. 144.
• Różyńska, J. & Czarkowski, M. (2007). Emergency Research without Consent under Polish Law. Science and Engineering Ethics 13, 337–350.

Ryzyka i korzyści badania

• Różyńska, J. (2025). How Best to Interpret the Minimal Risk Threshold in the EU Regulation on Clinical Trials?”. Diametros,
• Różyńska J. (2025) Collective Risks and the Social Disvalue of Research. The American Journal of Bioethics, 25(2), 90–3. https://doi.org/10.1080/15265161.2024.2441724
• Różyńska, J. (2023). How risky can biomedical research be?. In: Zima, T., Weisstub, D.N. (eds) Medical Research Ethics: Challenges in the 21st Century. Springer, Cham.
• Łuków, P. (2022). Solidarity and the ethics of exposing others to risk in medical research. Bioethics 36(8): 821-828.
• Różyńska, J. (2022). The principle of the primacy of the human subject and minimal risk in non-beneficial paediatric research. Bioethical Inquiry  19: 273–286.
• Różyńska, J. (2021). Taking the principle of the primacy of the human being seriously. Medicine, Health Care and Philosophy 24, 547–562.
• Różyńska, J. (2019), Passivity, research risks, and worker-type protections for research subjects, The American Journal of Bioethics 19/9: 46-48.
• Różyńska, J. (2018). What makes clinical labour different? The case of human guinea pigging. Journal of Medical Ethics, 44:638-642.
• Różyńska, J. (2017). Ryzyko i potencjalne korzyści badania biomedycznego bez potencjału terapeutycznego z udziałem osób małoletnich. Prawo i medycyna 69/19(2), 21-37.
• Różyńska, J. (2016). Eksperyment leczniczy – dwa w jednym?. Prawo i Medycyna, 68/18(2), 5-30.
• Różyńska, J. (2016). Etyka i ryzyko w „nieterapeutycznych” badaniach biomedycznych. Przegląd Filozoficzny. Nowa seria, 2(98), 213-226.
• Różyńska, J. (2016). Regulacja ryzyka i potencjalnych korzyści badania biomedycznego z udziałem człowieka w standardach międzynarodowych. Prawo i Medycyna, 68/18(2), 58-78.
• Różyńska, J. (2015). On the Alleged Right to Participate in High-Risk Research. Bioethics,  29(7), 451–461. doi:10.1111/bioe.12146
• Różyńska, J. (2012). Ocena ryzyka i korzyści badania biomedycznego. W: J. Różyńska, M.Waligóra (Red), Badania naukowe z udziałem ludzi w biomedycynie. Standardy międzynarodowe. Warszawa: Lex a Wolters Kluwer business, ss. 65-85.
• Różyńska, J. (2011). Standard minimalnego ryzyka. Prawo i Medycyna, 13(43), 5–22.

Zasada równowagi klinicznej

• Różyńska, J. (2013). Spór o fundamenty etyki randomizowanych badań klinicznych, W: K. Basińska, & J. Halasz (Red.), Etyka w medycynie – wczoraj i dziś. Wybrane zagadnienia. Kraków: Oficyna Wydawnicza ‘Impuls’, ss. 171-183.
• Różyńska, J., & Waligóra, M. (2011). Kilka uwag o zasadzie równowagi klinicznej. Medycyna po Dyplomie, 20(8), 89–90.

Wynagradzanie uczestników

• Różyńska, J. (2026). Using AI to Calculate Research Payments. The American Journal of Bioethics, 26(8), 62–64.
• Różyńska, J. Kaczmarek, E. (2025). Paying participants in medical research. An ethico-legal analysis of Article 23b(1) of the Polish Act on the Professions of Physician and Dentist. Przegląd Praw Medycznego, 7(3), 5-40. https://doi.org/10.70537/ppm/211366.
• Różyńska, J., Kaczmarek, E. (2025). Protecting research participants against undue influence and exploitation. An ethico-legal analysis of Article 23b(2) of the Polish Act on the Professions of Physician and Dentist. Przegląd Prawa Medycznego 7(4): 91–128. https://doi.org/10.70537/ppm/214463
• Różyńska, J.  (2025). Research Payments, Other Collateral Benefits, and the Ethics of Imposing Research Risk. The American Journal of Bioethics, 25(5), 92–94. https://doi.org/10.1080/15265161.2025.2488286
• Różyńska, J. (2023). A few remarks on limits of research risks and research payments. Medicine, Health Care and Philosophy 26, 155–156.
• Różyńska, J. (2022).The ethical anatomy of payment for research participants. Medicine Health Care and Philosophy 25, 449–464.
• Różyńska, J. (2021). Research Participants Should Be Rewarded Rather than “Compensated for Time and Burdens”, The American Journal of Bioethics 21 (3): 52-54.
• Różyńska, J. (2019), Passivity, research risks, and worker-type protections for research subjects, The American Journal of Bioethics 19(9): 46-48.
• Kaczmarek, E. (2015). Biopraca – nowa twarz wyzysku? Przegląd Humanistyczny, 1: 55-62.

‚Vulnerability’ w badaniach

• Łuków, P. (2023). Persons and Groups: Protection of Research Participants with Vulnerabilities as a Process. In: Zima, T., Weisstub, D.N. (eds) Medical Research Ethics: Challenges in the 21st Century. Springer, Cham.

Ochrona danych osobowych uczestników badań

• Łuków, P., & Bong-Połeć, P. (2005). Research Ethics Committees and Personal Data Protection in Poland. W: D. Beyleveld, D. Townend, & J. Wright (Red.), Research Ethics Committees, Data Protection and Medical Research in European Countries. Ashgate Publishing Ltd., ss. 177–187.
• Łuków, P. (2004). Personal Data Protection and Medical Research in Poland. W: D. Beyleveld, D. Townend, S. Rouille-Mirza, & J. Wright (Red.), Implementation of Data Protection Directive in Relation to Medical Research in Europe. Ashgate Publishing Ltd., ss. 307–318.

Etyka compassionate use i terapii innowacyjnych

• Caplan, AL., Teagarden, JR., Kearns, L., Bateman-House, AS., Mitchell, E., Arawi, T., Upshur, R., Singh, I., Różyńska, J., Cwik, V., Gardner SL. (2018). Fair, just and compassionate: A pilot for making allocation decisions for patients requesting experimental drugs outside of clinical trials. Journal of Medical Ethics, doi: 10.1136/medethics-2016-103917
• Borysowski, J., Saxena, A., Bateman-House, A., Papaluca, M., Różyńska J., Wnukiewicz-Kozłowska, A., , Górski A. (2018). Expanded access: growing importance to public health. Journal of Epidemiology and Community Health, doi: 10.1136/jech-2017-210409
• Różyńska, J. (2016). Eksperyment leczniczy – dwa w jednym?. Prawo i Medycyna, 68/18(2), 5-30.

Inne

• Łuków, P. (2014). Etyka badań biomedycznych. W: P. Łuków & T. Pasierski, Etyka medyczna z elementami filozofii. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, ss. 223–232.
• Różyńska, J. (2012). Zasady prowadzenia badań naukowych z udziałem człowieka w fizjoterapii. Postępy Rehabilitacji, XXVI(4), 23–33.